Temat 4.4: Recykling i utylizacja
Dyrektywa ramowa w sprawie odpadów 2008/98/WE (RDW) ustanawia ramy prawne gospodarki odpadami, w tym odpadami żywnościowymi. Wymaga ona od państw członkowskich opracowania planów gospodarowania odpadami, promowania zapobiegania powstawaniu odpadów i recyklingu oraz stworzenia odpowiedniej infrastruktury odpadów.
Dyrektywa wzywa państwa członkowskie do:
- Ograniczenia strat żywności na etapie produkcji i dystrybucji.
- Zmniejszenia ilości odpadów żywnościowych generowanych przez gospodarstwa domowe.
- Zachęcania do przekazywania darowizn żywności.
- Monitorowania i oceniania wdrażanych unijnych środków zapobiegania marnotrawieniu żywności.
- Podejmowania działań mających na celu ograniczenie strat i marnotrawstwa żywności (w tym wykorzystania nadwyżek żywności do innych celów, takich jak pasza dla zwierząt lub kompost).
Państwa członkowskie UE są zachęcane do wdrażania systemów selektywnej zbiórki bioodpadów, w tym odpadów żywnościowych. Selektywna zbiórka ułatwia odzyskiwanie odpadów organicznych do kompostowania lub fermentacji beztlenowej.
W UE obowiązuje hierarchia postępowania z odpadami, zgodnie z którą priorytetem jest zapobieganie powstawaniu odpadów i ograniczanie ich ilości, a nie ich unieszkodliwianie. Hierarchia składa się z pięciu poziomów: zapobieganie, przygotowanie do ponownego użycia, recykling, inny odzysk (np. odzysk energii) i unieszkodliwianie.
Bioodpady
Bioodpady definiuje się jako ulegające biodegradacji odpady ogrodowe i parkowe, odpady spożywcze i kuchenne z gospodarstw domowych, restauracji, firm cateringowych i obiektów handlu detalicznego oraz porównywalne odpady z zakładów przetwórstwa spożywczego. Nie obejmują one pozostałości leśnych lub rolniczych, obornika, osadów ściekowych ani innych odpadów ulegających biodegradacji, takich jak naturalne tekstylia, papier lub przetworzone drewno.
Kampanie uświadamiające i szkolenia mogą pomóc zmotywować ludzi do segregowania bioodpadów i gospodarowania nimi w sposób zrównoważony.
Przepisy UE określają wymogi dotyczące przetwarzania bioodpadów, w tym odpadów żywnościowych. Obejmuje to promowanie stosowania przyjaznych dla środowiska metod przetwarzania, takich jak kompostowanie i fermentacja beztlenowa.
Studium przypadku z polskich stołówek szkolnych
Problem
Nawet przy najlepszym zarządzaniu magazynem produktów, procesami gotowania i serwowania, odpady żywnościowe (np. obierki i resztki z talerzy) zawsze pojawiają się w szkolnych stołówkach.
Można by je kompostować, ale instytucje publiczne zwykle nie mają do tego warunków.
Rozwiązanie
Sopockie szkoły, w których posiłki przygotowywane są na miejscu, zostaną wyposażone przez władze miasta w specjalne maszyny do kompostowania odpadów spożywczych. Resztki jedzenia są w nich rozdrabniane, a następnie specjalnie namnożone mikroorganizmy przetwarzają je na pre-kompost. Zajmuje to kilkadziesiąt godzin zamiast wielu miesięcy. Wytworzony w ten sposób humus nadaje się do nawożenia terenów zielonych. W Sopocie będzie wykorzystywany na rabatach szkolnych i klombach.
Obejrzyj film, aby utrwalić zasady bezpiecznego transportu i dystrybucji żywności: