Temat 2.1: Czym jest przetwórstwo żywności?
Według Europejskiej Rady Informacji o Żywności przetwarzanie żywności to każda metoda stosowana do przekształcania świeżej żywności w produkty spożywcze, obejmująca jeden lub więcej etapów.
Przetwarzanie żywności może obejmować:
- jeden lub połączenie różnych procesów, takich jak mycie, siekanie, pasteryzacja, zamrażanie, fermentacja, pakowanie i gotowanie itp.
- dodawanie składników do żywności, takich jak sól, cukier lub inne dodatki.
Istnieją zarówno tradycyjne, jak i nowoczesne metody przetwarzania żywności.
- Przykładami tradycyjnych metod przetwarzania żywności są obróbka cieplna, fermentacja, mrożenie, marynowanie, wędzenie, suszenie i peklowanie.
- Przykładami nowoczesnych metod przetwarzania żywności są pasteryzacja, obróbka termiczna, przetwarzanie pod wysokim ciśnieniem lub pakowanie w atmosferze modyfikowanej.
Każda żywność, która jest gotowana, przyprawiana, konserwowana lub łączona z inną żywnością lub jest zmieniona w stosunku do stanu surowego, jest technicznie przetworzona.
Przetworzona żywność jest częścią ludzkiej diety od czasów starożytnych
Różnorodne rośliny uprawiane na całym świecie nie mogłyby być spożywane, gdyby nie zostały przetworzone, np. soja, kawa, kakao, jęczmień, pszenica i oliwki.
Samo przetwarzanie żywności nie jest problemem!
Przetwarzanie żywności ma zarówno pozytywne, jak i negatywne skutki, jak pokazano na ilustracjach Europejskiej Rady Informacji o Żywności.
Korzyści płynące z przetwarzania żywności obejmują:
- Wydłużenie okresu przydatności do spożycia i ograniczenie marnotrawstwa żywności (np. sterylizacja, dodatki do żywności).
- Udostępnianie produktów przez cały rok (np. konserwowanie, mrożenie).
- Oszczędność czasu (np. gotowe posiłki, częściowo ugotowana żywność).
- Uczynienie żywności strawną lub uczynienie jej składników bardziej dostępnymi dla organizmu (np. mielenie ziaren na mąkę).
Ilustracja ze strony Europejskiej Rady Informacji o Żywności przedstawiająca niektóre korzyści płynące z przetwarzania żywności. Dostępna pod adresem: https://www.eufic.org/en/food-production/article/what-is-processed-food
Negatywne skutki przetwarzania żywności mogą obejmować:
- Utrata składników odżywczych podczas przetwarzania (np. witamin, błonnika pokarmowego).
- Tworzenie żywności o dużej gęstości energetycznej z powodu dodawania dużych ilości cukru, soli i/lub tłuszczu.
- Powstawanie toksycznych związków w wyniku palenia, rafinacji itp.
- Zmiany w pierwotnej formie żywności, które mogą prowadzić do nadmiernego spożycia.
Ilustracja ze strony Europejskiej Rady Informacji o Żywności przedstawiająca negatywne skutki przetwarzania żywności. Dostępna pod adresem: https://www.eufic.org/en/food-production/article/what-is-processed-food