Θέμα 4.4: Ανακύκλωση και διάθεση
Η Οδηγία Πλαίσιο για τα Απόβλητα 2008/98/ΕΚ (WFD) θεσπίζει το νομικό πλαίσιο για τη διαχείριση των αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων των υπολειμμάτων (σπατάλης) τροφίμων. Απαιτεί από τα κράτη μέλη να αναπτύξουν σχέδια διαχείρισης αποβλήτων, να προωθήσουν την πρόληψη και την ανακύκλωση των αποβλήτων και να δημιουργήσουν την κατάλληλη υποδομή για τα απόβλητα.
Η Οδηγία καλεί τα κράτη-μέλη να:
- μειώσουν τις απώλειες τροφίμων στα στάδια παραγωγής και διανομής
- μειώσουν την ποσότητα των υπολειμμάτων τροφίμων που δημιουργούνται από τα νοικοκυριά
- ενθαρρύνουν τις δωρεές τροφίμων
- παρακολουθούν και να αξιολογούν την εφαρμογή των μέτρων της ΕΕ για την πρόληψη της σπατάλης τροφίμων.
- να λάβουν μέτρα για τη μείωση της απώλειας και της σπατάλης τροφίμων (περιλαμβάνει επίσης τη χρήση πλεονάζοντος φαγητού για άλλους σκοπούς, όπως ζωοτροφές ή λίπασμα).
Τα κράτη μέλη της ΕΕ ενθαρρύνονται να εφαρμόσουν συστήματα χωριστής συλλογής για τα βιολογικά απόβλητα, συμπεριλαμβανομένων των αποβλήτων τροφίμων. Η χωριστή συλλογή διευκολύνει την ανάκτηση οργανικών αποβλήτων για κομποστοποίηση ή αναερόβια χώνευση.
Η ΕΕ ακολουθεί μια ιεραρχία των αποβλήτων που δίνει προτεραιότητα στην πρόληψη και μείωση των αποβλήτων έναντι της διάθεσης. Η ιεραρχία αποτελείται από πέντε επίπεδα: πρόληψη, προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση, άλλη ανάκτηση (όπως ανάκτηση ενέργειας) και διάθεση.
Βιολογικά απόβλητα
Ως βιολογικά απόβλητα ορίζονται τα βιοαποδομήσιμα απόβλητα κήπων και πάρκων, απόβλητα τροφίμων και κουζίνας από νοικοκυριά, εστιατόρια, καταστήματα εστίασης και καταστήματα λιανικής και συγκρίσιμα απόβλητα από μονάδες επεξεργασίας τροφίμων. Δεν περιλαμβάνουν δασικά ή γεωργικά υπολείμματα, κοπριά, λυματολάσπη ή άλλα βιοαποδομήσιμα απόβλητα όπως φυσικά υφάσματα, χαρτί ή επεξεργασμένο ξύλο.
Οι εκστρατείες ευαισθητοποίησης και η εκπαίδευση μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους να διαχωρίσουν και να διαχειριστούν βιώσιμα τα βιολογικά απόβλητά τους.
Οι κανονισμοί της ΕΕ καθορίζουν απαιτήσεις για την επεξεργασία των βιολογικών αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων των υπολειμμάτων τροφίμων. Αυτό περιλαμβάνει την προώθηση της χρήσης περιβαλλοντικά ορθών μεθόδων επεξεργασίας, όπως η κομποστοποίηση και η αναερόβια χώνευση.
Μελέτη περίπτωσης από κυλικεία σχολείων της Πολωνίας
Πρόβλημα
Ακόμη και με την καλύτερη διαχείριση της αποθήκης προϊόντων, των διαδικασιών μαγειρέματος και σερβιρίσματος, τα υπολείμματα τροφίμων (π.χ. φλούδες και υπολείμματα πιάτων) εμφανίζονται πάντα στα σχολικά κυλικεία.
Θα μπορούσαν να κομποστοποιηθούν, αλλά τα δημόσια ιδρύματα συνήθως δεν έχουν προϋποθέσεις για αυτό.
Λύση
Τα σχολεία Σόποτ, όπου τα γεύματα μαγειρεύονται στις εγκαταστάσεις, εξοπλίστηκαν από την κυβέρνηση με ειδικά μηχανήματα για την κομποστοποίηση των υπολειμμάτων τροφίμων. Τα υπολείμματα τροφών συνθλίβονται σε αυτό και στη συνέχεια ειδικά πολλαπλασιασμένοι μικροοργανισμοί επεξεργάζονται τέτοια απόβλητα σε στάδιο προ-κομποστοποίησης. Χρειάζονται αρκετές δεκάδες ώρες αντί για πολλούς μήνες. Το προϊόν κομποστοποίησης που παράγεται με αυτόν τον τρόπο είναι κατάλληλο να χρησιμοποιηθεί ως λίπασμα για χώρους πρασίνου π.χ. σε σχολικά παρτέρια.
Παρακολουθήστε ένα βίντεο με παγιωμένους κανόνες ασφαλούς μεταφοράς και διανομής τροφίμων: