Θέμα 2.3: Οι επιπτώσεις της κατανάλωσης υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων στην υγεία
Τα τελευταία χρόνια, το παγκόσμιο σύστημα τροφίμων έχει υποστεί βαθύ μετασχηματισμό όσον αφορά την τεχνολογία και την επεξεργασία τροφίμων. Αυτές έχουν καταστήσει τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα εξαιρετικά διαθέσιμα σε όλες τις χώρες, ανεξάρτητα από το οικονομικό τους επίπεδο.
Επιπλέον, η κατανάλωση αυτών των τροφίμων έχει αυξηθεί δραματικά λόγω του χαμηλού κόστους τους, του βιομηχανικού ανταγωνισμού και της ελκυστικότητας που έχουν προς τους καταναλωτές.
Έρευνες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση υπερ–επεξεργασμένων τροφίμων μπορεί να συμβάλει στο 25-60% της συνολικής ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης των καταναλωτών.
Τι δείχνει η εικόνα;
Αυτή η εικόνα είναι από μια μεγάλη μελέτη στη Γαλλία που ονομάζεται NutriNet-Santé. Δείχνει ότι εάν ένα άτομο καταναλώσει στο σύνολο 100 υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα, τα 28 θα προέρχονται από προϊόντα με ζάχαρη (π.χ. μπισκότα σοκολάτας), τα 18 από φρούτα και λαχανικά (π.χ., στιγμιαία σάλτσα ντομάτας), τα 16 από ποτά κ.λπ.
Η εικόνα προέρχεται από την την προοπτική μελέτη NutriNet-Santé, BMJ 2019;365:l1451
Επιπλέον, η υψηλή πρόσληψη υπερ–επεξεργασμένων τροφίμων έχει βρεθεί ότι επηρεάζει αρνητικά την υγεία και αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης μη μεταδοτικών ασθενειών όπως:
- Παχυσαρκίας
- Καρδιαγγειακών παθήσεων και υπέρτασης (υψηλή αρτηριακή πίεση)
- Καρκίνου (συνολικά & καρκίνος του μαστού)
- Κατάθλιψης
- Θανάτου (θνησιμότητα) από όλες τις αιτίες
Ωστόσο υπάρχει και διαφωνία μεταξύ των επιστημόνων καθώς ορισμένα τρόφιμα που ταξινομούνται ως υπερ-επεξεργασμένα σύμφωνα με τη NOVA παρέχουν σημαντικά θρεπτικά συστατικά. Παραδείγματα τέτοιων τροφίμων είναι το συσκευασμένο ψωμί ολικής αλέσεως που περιέχει διαιτητικές ίνες και τα δημητριακά πρωινού με υψηλή περιεκτικότητα σε διαιτητικές ίνες και χαμηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη, τα οποία είναι εμπλουτισμένα με βασικά θρεπτικά συστατικά. Αυτά και άλλα υγιεινά τρόφιμα αυτής της κατηγορίας μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό μέρος μιας υγιεινής, ισορροπημένης διατροφής.