Θέμα 2.2: Τύποι επεξεργασίας τροφίμων: το σύστημα ταξινόμησης NOVA

Η ομάδα NOVA 1 περιλαμβάνει μη επεξεργασμένα ή ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα.

Στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα περιλαμβάνονται τα βρώσιμα μέρη φυτών (π.χ. φρούτα, σπόροι, φύλλα, ρίζες) ή ζώων (π.χ. αυγά, γάλα) καθώς και το νερό πηγής και βρύσης.

Στα ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα περιλαμβάνονται όλα τα τρόφιμα που έχουν τροποποιηθεί με μεθόδους όπως αφαίρεση μη βρώσιμων μερών, ξήρανση, σύνθλιψη, άλεση, άλεση σε σκόνη, διαχωρισμό, φιλτράρισμα, ψήσιμο, βρασμό, ζύμωση (μη αλκοολούχα), παστερίωση, ψύξη, κατάψυξη, τοποθέτηση σε δοχεία και συσκευασία υπό κενό αέρος.

Σε αυτές τις διαδικασίες δεν πρέπει να προστίθενται στο αρχικό τρόφιμο αλάτι, ζάχαρη, έλαια, λίπη ή άλλες τροφικές ουσίες.

Η ομάδα NOVA 2 περιλαμβάνει προϊόντα που προέρχονται από την ομάδα NOVA 1 ή τη φύση με διαδικασίες όπως συμπίεση, επεξεργασία, άλεση, άλεση σε μύλο και ξήρανση (π.χ. λάδι, ζάχαρη, αλάτι).

Αυτά τα προϊόντα χρησιμοποιούνται για την παρασκευή, την καρύκευση και το μαγείρεμα τροφίμων που ανήκουν στην ομάδα NOVA 1.

Μπορεί να περιέχουν πρόσθετα που παρατείνουν τη διάρκεια ζωής ενός προϊόντος, προστατεύουν τις ιδιότητες των αρχικών τροφίμων ή εμποδίζουν τον πολλαπλασιασμό μικροοργανισμών.

Η ομάδα NOVA 3 περιλαμβάνει προϊόντα που παρασκευάζονται με την προσθήκη αλατιού, ζάχαρης ή συστατικών μαγειρικής από την ομάδα NOVA 2 σε μη επεξεργασμένα τρόφιμα με μεθόδους συντήρησης (π.χ. κονσερβοποίηση, εμφιάλωση) και ζύμωση χωρίς αλκοολούχα (ψωμί, τυρί).

Οι διαδικασίες έχουν σχεδιαστεί για να αυξάνουν την ανθεκτικότητα των τροφίμων και να τα κάνουν πιο εύγευστα.

Μπορεί επίσης να περιέχουν πρόσθετα που παρατείνουν τη διάρκεια ζωής των προϊόντων, προστατεύουν τις ιδιότητες των αυθεντικών τροφίμων ή εμποδίζουν τον πολλαπλασιασμό μικροοργανισμών.

Η ομάδα NOVA 4 περιλαμβάνει προϊόντα που περιλαμβάνουν σκευάσματα συστατικών, τα περισσότερα αποκλειστικά βιομηχανικής χρήσης, που συνήθως παρασκευάζονται με μια σειρά βιομηχανικών τεχνικών και διαδικασιών που απαιτούν εξελιγμένο εξοπλισμό και τεχνολογία, εξ ου και ο όρος «υπερ-επεξεργασμένα».

Συστατικά που ανήκουν σε αυτήν την ομάδα είναι ουσίες τροφίμων μη ή σπάνιας μαγειρικής χρήσης (π.χ. σιρόπι καλαμποκιού με υψηλή περιεκτικότητα σε φρουκτόζη, υδρογονωμένα έλαια, υδρολυμένες πρωτεΐνες) ή πρόσθετα (π.χ. ενισχυτικά γεύσης, γαλακτωματοποιητές, γλυκαντικές ουσίες, διογκωτικοί παράγοντες) που κάνουν το τελικό προϊόν εύγευστο ή πιο ελκυστικό, παρατείνουν τη διάρκεια ζωής του, προστατεύουν τις αρχικές του ιδιότητες ή αποτρέπουν τον πολλαπλασιασμό μικροοργανισμών.

Τα τρόφιμα που ανήκουν σε αυτή την ομάδα είναι:

• Προϊόντα έτοιμα προς κατανάλωση: Ανθρακούχα αναψυκτικά, γλυκά ή αλμυρά συσκευασμένα σνακ, σοκολάτες, καραμέλες, παγωτά, εμπορικά συσκευασμένα ψωμιά και ψωμάκια, μαργαρίνες και άλλα αλείμματα, μπισκότα, γλυκά, κέικ, δημητριακά ‘πρωινού’, μπάρες «δημητριακών» και «ενεργειακές» μπάρες, «ενεργειακά» ποτά, ποτά γάλακτος, γιαούρτια «με φρούτα» και ποτά «με φρούτα», ποτά «με κακάο», «στιγμιαίες» σάλτσες.
• Προπαρασκευασμένα προϊόντα έτοιμα προς θέρμανση: Πίτες/ζυμαρικά/πίτσες, «μπουκιές» και «μπαστούνια» πουλερικών και ψαριών, λουκάνικα, μπιφτέκια, χοτ ντογκ και άλλα ανασυσταμένα προϊόντα κρέατος, «στιγμιαίες» σούπες σε σκόνη και συσκευασμένες, νουντλς, επιδόρπια.
• Άλλα προϊόντα όπως παρασκευάσματα για βρέφη, γάλατα δεύτερης βρεφικής ηλικίας, άλλα βρεφικά προϊόντα, προϊόντα «υγείας» και «αδυνατίσματος», όπως ροφήματα και σκόνες αντικατάστασης γεύματος.

Οι υπάρχουσες ετικέτες τροφίμων δεν είναι σχεδιασμένες για την αναγνώριση προϊόντων από την ομάδα NOVA 4, επομένως,  απαιτείται προσεκτική ερμηνεία!