Θέμα 1.2: Τι είναι οι διατροφικές κατευθυντήριες οδηγίες και γιατί τις χρειαζόμαστε;
Διατροφικές κατευθυντήριες οδηγίες έχουν αναπτυχθεί για προγράμματα δημόσιας υγείας και διατροφής με σκοπό να συμβάλουν σε υγιεινές διατροφικές συνήθειες και να προάγουν τη βέλτιστη υγεία.
- Πολλές χώρες έχουν αναπτύξει διατροφικές κατευθυντήριες οδηγίες για βρέφη, παιδιά, ενήλικες και ηλικιωμένους και για συγκεκριμένες χρονικές περιόδους της ζωής (π.χ. γαλουχία και εγκυμοσύνη).
- Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (Food and Agriculture Organization of the United Nations – FAO) ενθαρρύνει τις χώρες να ενσωματώσουν τη βιωσιμότητα στις διατροφικές κατευθυντήριες οδηγίες τους.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (World Health Organisation) δημοσίευσε το 2019 διατροφικές κατευθυντήριες οδηγίες για υγιείς ενήλικες σχετικά με το τι πρέπει να τρώνε και τι να αποφεύγουν ως μέρος μιας υγιεινής διατροφής.
Κάντε κλικ σε κάθε γραμμή παρακάτω για να μάθετε περισσότερα σχετικά με το τι να τρώνε και τι να περιορίζουν οι ενήλικες ως μέρος μιας υγιεινής διατροφής.
Οι υγιείς ενήλικες προτείνεται να καταναλώνουν φρούτα, λαχανικά, όσπρια (π.χ. φακές, φασόλια), ξηρούς καρπούς και δημητριακά ολικής αλέσεως (π.χ. κεχρί, βρώμη, σιτάρι, καστανό ρύζι) ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ. Συνιστάται η κατανάλωση τουλάχιστον 5 μερίδες φρούτων και λαχανικών την ημέρα. Οι πατάτες, οι γλυκοπατάτες, η κασάβα και άλλες αμυλώδεις ρίζες δεν ταξινομούνται ως φρούτα ή λαχανικά. Επιπλέον, προτείνεται η κατανάλωση ποικιλίας και εποχιακών φρούτων και λαχανικών ως μέρος των γευμάτων ή των σνακ.
Οι υγιείς ενήλικες προτείνεται να καταναλώνουν κόκκινο κρέας 1−2 φορές την εβδομάδα και πουλερικά 2−3 φορές την εβδομάδα.
Επιπλέον, συνιστάται να καταναλώνουν ψάρια τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα εκ των οποίων τουλάχιστον μία μερίδα πρέπει να είναι λιπαρά ψάρια (π.χ. σκουμπρί, πέστροφα, ρέγγα).
Θα πρέπει να περιορίζεται η υψηλή κατανάλωση ελεύθερων σακχάρων. Τα ελεύθερα σάκχαρα είναι τα σάκχαρα που προστίθενται σε τρόφιμα ή ποτά από τον κατασκευαστή, τον μάγειρα ή τον καταναλωτή, καθώς και τα σάκχαρα που υπάρχουν φυσικά στο μέλι, τα σιρόπια, τους χυμούς φρούτων και τα συμπυκνώματα χυμών φρούτων.
Θα πρέπει να περιορίζεται η υψηλή κατανάλωση λιπών. Πιο συγκεκριμένα προτείνεται:
- Η περιορισμένη κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών μειώνοντας την πρόσληψη λιπαρού κρέατος, βουτύρου, κρέμας γάλακτος και σκληρού τυριού.
- Η προτίμηση τροφίμων με ακόρεστα λιπαρά όπως ψάρια, αβοκάντο, ξηρούς καρπούς και φυτικά έλαια όπως ηλιέλαιο, αραβοσιτέλαιο και ελαιόλαδο.
- Τα βιομηχανικά παραγόμενα τρανς λιπαρά που βρίσκονται σε επεξεργασμένα τρόφιμα, φαστ φουντ, σνακ, τηγανητά τρόφιμα, κατεψυγμένη πίτσα, πίτες, μπισκότα, μαργαρίνες και αλείμματα ΔΕΝ αποτελούν μέρος μιας υγιεινής διατροφής και πρέπει να αποφεύγονται.
Προτείνεται ο περιορισμός της πρόσληψης αλατιού σε λιγότερο από 5 γρ. την ημέρα (περίπου 1 κουταλάκι του γλυκού) τόσο από τα τρόφιμα όσο και από το επιτραπέζιο αλάτι.
Το παρακάτω βίντεο αναπτύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πληροφοριών για τα Τρόφιμα (European Food Information Council – EUFIC). Εξηγεί τί είναι οι διατροφικές κατευθυντήριες οδηγίες και πώς μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους να κάνουν συνειδητές επιλογές για μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή.
Η εικόνα συνοψίζει τις βασικές αρχές των Ελληνικών Διατροφικών Οδηγιών για υγιείς ενήλικες που δημοσιεύθηκαν το 2014.
Κατά την ανάπτυξη των κατευθυντήριων οδηγιών, εκτός από την προώθηση της υγείας, λήφθηκαν υπόψη και παράμετροι πολιτισμού και βιωσιμότητας.
Δέκα βήματα για υγιεινή διατροφή σύμφωνα με τις Ελληνικές Διατροφικές Κατευθυντήριες Οδηγίες.
Η εικόνα είναι διαθέσιμη στο http://www.diatrofikoiodigoi.gr/?page=summary-adults
